Hội làm vườn và trang trại Thanh Hóa
  • Liên kết website
  • Thống kê truy cập
  • Đang online: 20

    Hôm nay: 359

    Đã truy cập: 3596580

Chia sẻ kinh nghiệm: Nuôi ong lấy mật sản phẩm an toàn vệ sinh thực phẩm, hiệu quả kinh tế cao

 
      
        Nghề nuôi ong lấy mật là một nghề mang lại hiệu quả kinh tế cao.Một trong số các yếu tố quyết định đến năng suất ,chất lượng mật đòi hỏi người nuôi phải có kinh nghiệm ( Kỹ thuật …) và có nguồn ong giống tốt …Để hiểu biết thêm về cách nuôi ong mật tại nhà .Với kinh nghiệm thực tế nhiều năm đúc kết , kết hợp với tài liệu của các đồng nghiệp, cùng kiến thức đã học ở trướng đại học nông nghiệp.Tôi trình bày bài viết ( Kỹ thuật nuôi ong mật  ).Để các ban đam mê nghề nuôi ong tham khảo và áp dụng.
    I.Thời gian, số lượng đàn khi bắt đầu nuôi đến nay:
 Năm 1987 tôi ra trường được phân công về Huyện Hà Trung công tác. Với đam mê và  tăng thêm thu nhập để nuôi các con đi học. Với đồng lương ít ỏi của thời bao cấp tôi làm thêm nhiều nghề.Kết hợp công việc được phân công,đi công tác các xã trong Huyện thấy vườn rừng nhân dân phát triển mạnh ,nguồn phấn hoa phong phú thuận lợi cho việc nuôi ong lấy mật. Năm 1990 tôi tiết kiệm một tháng lương mua hai đàn ong mật nội xong kỹ thuật ít,kinh nghiệm không nhiều năm 1993 không còn đàn nào.Với quyết tâm bại không nản học thêm lý thuyết và những người thực tế nuôi ong ở địa phương, năm 1995 tôi lại tiếp tục đầu tư gần 2 tháng lương mua 2 đàn ong ngoại( ong Ý) nhưng con ong ngoại đòi hỏi chăm sóc cao phải di chuyển theo mùa vụ,xong không đáp ứng được chỉ 2 năm không còn đàn nào.Xong với quyết tâm không bỏ cuộc tiếp tục học hỏi bạn đồng nghiệp và kinh nghiệm những người đi trước năm 2000 tôi ra tỉnh ngoài (Tỉnh Hòa Bình) đến nhà anh bạn cùng học đại học ở huyện Cao Phong có nuôi 20 đàn ong mật nội để chơi mục đích là học kinh nghiệm nuôi ong,ở lại mấy ngày được sự chỉ báo tận tình thực tế của bạn tôi, tôi mua năm đàn về nhà nuôi,lúc bây giờ 5 đàn ong là cả một tài sản lớn, với kinh nghiệm rút ra từ thất bại của các lần trước,lần này quan tâm chăm sóc nhiều hơn nhưng việc san tách đàn,thu hoạch,di chuyển theo truyền thống nên việc nhân đàn chậm sản lượng mật không nhiều, năm 2007 nhân được 10 đàn . Năm 2008 tôi thuê anh bạn ở huyện Lục Ngạn tỉnh Bắc Giang về nhà dạy cách làm chúa nhân tạo từ đó cho tới nay chủ động được lượng đàn ong và sản lượng mật có năm trên 200 đàn và thu hoạch trên tấn mật. bình quân hàng năm gia đình tôi bán trên dưới 1 tấn mật và khoảng 25 đến 40 đàn ong giống cho các nơi.Hiện nay vì sức tiêu thụ chậm nên chỉ duy trì trên 80 đàn và có kế hoạch nhân thêm 30- 40 đàn để bán ong giống cho vụ sau.
   II, Cách nuôi ong mật tại nhà đạt hiệu quả kinh tế cao :
      1, Giới thiệu,đặc tính :
     Ong mật thường sống theo bầy đàn,trong đàn gồm các loại ong sau :
- Ong chúa (ong tướng ) : Trong đàn chỉ có một con ong chúa, to lớn nhất trong đàn. Nhiệm vụ là sinh sản và điều tiết hoạt động trong bầy ong.Tuổi thọ từ 3-5 năm, đẻ trung bình 400-600 trứng /ngày đêm
Từ khi đẻ trứng đến khi nở là 15 ngày sau 1-3 ngày  thụ tinh, thụ tinh 1 lần đẻ cả đời.
- Ong đực : Màu đen có chức năng giao phối với ong chúa thời gian sống 50-60 ngày.Từ khi đẻ trưng đến khi nở là 22,5 ngày 
Khi hoàn thành giao phối với ong chúa ong đực sẽ chết..
- Ong thợ : Đông đảo nhất trong tổ có nhiệm vụ nuôi ấu trùng,thu mật và phấn hoa tuổi thọ từ 35-55 ngày Từ khi đẻ trưng đến khi nở là 21 ngày .Từ 1-3 ngày đầu ở trong tổ quạt gió (bảo ôn).Từ 3-10 ngày ăn mật và phấn hoa để tạo sữa nuôi ấu trùng tuổi nhỏ và nuôi ong chúa ( do đó sữa này được gọi là sữa chúa) .Từ 10-20 tiết sáp để xây bánh tổ,tập bay,nhận diện cửa tổ chuẩn bị đi làm .Từ 20 ngày trở lên ong trưởng thành đi lấy mật và phấn hoa.Về già có nhiệm vụ canh tổ(bảo vệ) gần chết bay xa khỏi tổ để chết.
    2, Dụng cụ nuôi ong :
- Thùng nuôi : Kích thước 45cm* 30cm*25cm chon gỗ mềm ,xốp ( gỗ sung,thông…) xẻ dày 2cm gỗ liền tốt nhất ,nếu gỗ ghép phải thật khít.
- Cầu ong  : Kích thước 42cm*22cm gỗ chắc không vênh mọt.
- Ván ngăn :là tấm ván mỏng 1cm kích thước như cầu ong
- Chân tầng
- Dụng cụ tạo chúa
- Giá đỡ.
- Thước cách : dài 42cm rộng 1cm.
+Vị trí nuôi ong : Gần nơi có phấn hoa và mật,yên tĩnh,không dịch bệnh,thoáng mát,tránh xa nhà máy,nơi phun thuốc BVTV.
      +Thùng ong đặt trên giá cách mặt đất khoảng 30cm, thùng cách thùng 3-4m.Mỗi thùng tối đa để 6 cầu.
    3 ,Kỹ thuật nuôi và chăm sóc đàn ong :
*Quan sát bên ngoài:
-Đàn ong đi làm tấp nập kiểm tra xem có nhu cầu tách đàn và thêm cầu.
- Đi làm uể oải,không nhanh nhẹn kiểm tra tìm nguyên nhân.
- Trong thùng nuôi ong nhiệt độ từ 33-35oc,độ ẩm 60-80% nếu nghe quạt gió mạnh là tổ nóng quá,ong lấy nhiều nước về thiếu ẩm độ,ong tụ lại dung cánh nhiệt độ thấp, nếu tụ đông dương cánh hung hãn có thiên địch.
     -Đối với đàn ong mật rất mẫn cảm với thời tiết nên luôn phải giữ đàn ong mát về mùa hè ấm về mùa đông.
Ông Phạm Văn Tầm đang kiểm tra đàn ong
*Thường xuyên kiểm tra bên trong  đàn ong:
 Để giữ đàn ong có 2 yếu tố chính là luôn trong đàn phải có của( mật,phấn hoa ),  có con (nhiều thế hệ kế tiếp ).Trong đàn ong con ong chúa quyết định đàn mạnh hay yếu nên thường xuyên kiểm tra để duy trì con chúa tốt .Ong chúa tốt đẻ nhiều và trứng có tỷ lệ thụ tinh cao nên nhân đàn nhanh,sản phẩm thu nhiều.Những con chúa già bị tật thì phải thay thế chúa khác bằng cách : Di chuyển ong chúa từ tổ khác sang.Kích thích đàn ong tạo chúa.Dùng mũ chúa giả để tạo chúa mới.
- Nếu không thấy đẻ trứng mới,Phải kiểm tra trong thùng nuôi có còn chúa không ,nếu còn kiểm tra lượng phấn hoa và mật trên bánh tổ,hỗ trợ bằng cách bổ sung xi rô (đường tan trong nước ) và phấn hoa.Nếu không có phải cấp chúa mới
- Lượng quân phủ không kín cầu,phải lấy bớt cấu có bánh tổ màu đen và không có trứng non và nhộng.
- Khoảng 10-15 ngày nên đổi vị trí cầu trong thùng nuôi.
     -    Nếu đàn ong phát triển mạnh quân nhiều kiểm tra kỹ xem có đắp mũ tướng hay không.Cần thu hoạch mật thì ngắt bỏ mũ tướng, cần tách đàn để lại những mũ tướng to,dài để tạo đàn mới.
    - Biết cách tạo chúa để hàng năm thay chúa mới ít nhất 1 lần.
 *Sự khác nhau giữa bốc bay và tách đàn:
   bốc bay đàn ong ùn ùn ra khỏi tổ bay vụt đi trước khi đi ăn hêt mật trong bánh tổ. 
  Tách đàn không kiểm tra kỹ trong đàn có thêm chúa chúng dẫn quân đi xây tổ mới trước khi đi đậu gần đó kiểm quân 10-20 phút rồi mới đi hẳn.
  * Thu hoạch : Kiểm tra cầu ong nếu cầu nào kho chứa mật bít nắp hoàn toàn chuyển từ màu trắng sang màu vàng đạt tiêu chuẩn thu hoạch .
  *Một số bệnh thường gập : Cũng như nghành chăn nuôi khác bệnh ong gây tổn thất rất lớn cho người nuôi ong .Bệnh nhẹ giảm năng suất ,ảnh hưởng thể đàn, bệnh nặng đe dọa sự tồn vong của đàn ong.
Hiện nay đàn ong chủ yếu mắc 2 loại bệnh  đó là bệnh thối ấu trùng,và bệnh ỉa chảy.
+Chẩn đoán bệnh :
- Bệnh thối ấu trùng : Nhìn trong lỗ tổ thấy ấu trùng bị chết,chuyển từ màu trắng sang màu trắng đục, khi nhấc cầu ong thấy ong xáo xạc chạy xuống phía dưới của đáy tổ,không có lớp ong non kế tiếp,trên mặt lỗ tổ có lỗ nhỏ trũng xuống.
- Bệnh ỉa chảy :Nhìn thấy phân màu nâu sẫm trên lá cây hay quần áo phơi xung quanh,ong non yếu ớt bụng ong trưởng thành trương lên,ong xã cánh bò ra trước tổ.
+ Điều trị : nguyên tắc điều trị đúng thuốc đúng bệnh .
- Bệnh thối ấu trùng : thuốc Step to my cin 1 lọ/10 cầu, hoặc Ka namycin 0,5g/đàn hòa nước đường cho ăn liền 3 tối nghỉ 1 tối cho ăn tiếp 3 tối nếu không khỏi cho ăn tiếp 3 tối nữa.Thực tế dùng giang ta thuốc tiêm của người điều trị liều lượng như trên.Bệnh thối ấu trùng là bệnh hay lây lan .khó điều trị,nếu phát hiện bệnh đầu tiên phải thay thùng nuôi ong bằng thùng mới bỏ thùng cũ,lấy cầu nhộng mới ở đàn khác không nhiễm bệnh bỏ vào thùng mới nhốt chúa lại rũ toàn bộ quân ở thùng bị bệnh sang thùng mói bỏ các cầu bị bệnh . khi đã ổn định 2-4 ngày sau thả chúa.
- Bệnh ỉa chảy : cho uống thuốc fumagllin liều lượng 2,5g/1 cầu/1 tối pha nước đường cho ăn 10 ngày.Kết hợp với nước gừng.
Nếu bị nặng Phun trực tiếp gấp đôi liều lượng phun 2 mặt cầu ngày 1 lần phun trong 3 ngày
   Trên đây kỹ thuật cơ bản chăm sóc và phòng, điều tri bệnh cho đàn ong mật nuôi tại gia đình. 
Lưu ý: Nếu thấy hiện tượng ong bay ra xà xuống rồi chết hoặc chết ngay trong thùng nuôi đó là ong bị thuốc BVTV nơi lấy phấn hoa biện pháp tốt nhất là tối chuyển ong đi nơi khác cách xa khoảng 1,5-2 km trở lên nơi không có thuốc BVTV và cho ăn nước đường đặc hòa với thuốc C sủi của người để giải độc liên tục 2-3 ngày theo giõi thường xuyên.Cách tránh tốt nhất liên hệ với chủ vườn để biết trước khi phun thuốc Chuyển ong đi nơi khác.
       .
    4.Bài học kinh nghiệm:
- Phải đam mê,năm chắc kỹ thuật nuôi,hiểu đặc tính của ong mật, có ong giống tốt,đặt nơi có nguồn hoa,tránh nơi ôn ào,xa nơi hay dùng thuốc BVTV.
- Hàng năm phải thay chúa ít nhất một lần ( Kinh nghiệm cho thấy nên thay chúa vào trung tuần tháng 9 đấu tháng 10 âm lịch hàng năm để tháng 2 tháng 3, tháng 4 năm sau mùa hoa nở rộ có lượng quân trưởng thành đông nhất để thu được lượng mật nhiều nhất )
- Luôn đảm bảo chữ tín với khách hàng.
- Luôn trao đổi kinh nghiệm với những người nuôi.
- Phải học tự làm lấy không thuê mượn, có thuê mượn những người đủ độ tin cậy.
- Thường xuyên thăm nom phát hiện sớm để có biện pháp khắc phục kịp thời.
   Ghi chú : Bài viết chỉ trình bày những nét cơ bản chi tiết cụ thể các thao tác , các bước  liên hệ sổ máy điện thoại của tác giả :0398029892 tư vấn mọi lúc mọi nơi .Chúc mọi người, mọi nhà thành công trong nghề nuôi ong mật.
                                                                                                                                               Phạm Văn Tầm
                                                                                                                                                   PCT.HVT- Hà Trung
 
TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỘI LÀM VƯỜN VÀ TRANG TRẠI THANH HÓA

Chịu trách nhiệm : Chủ tịch Hội : Lôi Xuân Len

Địa chỉ: 47 Mai An Tiêm- Phường Lam Sơn- Thành phố Thanh Hóa - Điện thoại- Fax: 0373.850.935

Website được xây dựng bởi Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông Thanh Hóa